{"id":61,"date":"2013-12-30T13:30:05","date_gmt":"2013-12-30T13:30:05","guid":{"rendered":"http:\/\/sercansengun.com\/vot\/?p=61"},"modified":"2013-12-30T13:34:57","modified_gmt":"2013-12-30T13:34:57","slug":"aracilik-agency","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/sercansengun.com\/vot\/aracilik-agency\/","title":{"rendered":"Arac\u0131l\u0131k (Agency)"},"content":{"rendered":"<p><em>Bu k\u0131sa yaz\u0131 sonraki yaz\u0131lar\u0131mda at\u0131f yapaca\u011f\u0131m &#8220;agency&#8221; kavram\u0131n\u0131 tan\u0131tmak i\u00e7in yaz\u0131ld\u0131. T\u00fcrk\u00e7e&#8217;de hen\u00fcz yayg\u0131n bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulunmayan bu kavram\u0131 ben &#8220;arac\u0131l\u0131k&#8221; olarak anaca\u011f\u0131m. Bu yaz\u0131n\u0131n temelinde Uluslararas\u0131 ICIDS 2013 konferans\u0131nda sundu\u011fum ve sonradan LCNS #8230&#8217;da bas\u0131lan <a href=\"http:\/\/sercansengun.com\/publication-silent-hill-2-and-the-curious-case-of-invisible-agency-2013\/\">makalem<\/a> bulunmaktad\u0131r.<\/em><\/p>\n<p>Bu k\u0131sa yaz\u0131da <em>arac\u0131l\u0131k<\/em> kavram\u0131n\u0131 tan\u0131mlamaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Bu kavram interaktif anlat\u0131larda yazar\u0131n &#8211; ya da elektronik dizgicinin &#8211; ve okuyucunun &#8211; ya da etkile\u015fime girenin &#8211; aras\u0131ndaki rollerin dengesini tan\u0131mlamam\u0131za yard\u0131mc\u0131 olabilecek bir kavramd\u0131r. Bu konudaki ana tart\u0131\u015fmalar, etkile\u015fime girenin ne derecede anlat\u0131n\u0131n yazarlar\u0131ndan biri olabilece\u011fine; ya da yazar\u0131n etkile\u015fime girene kar\u015f\u0131 ne tarz limitler koyabilece\u011fine \/ koymas\u0131 gerekti\u011fine dair olu\u015fmaktad\u0131r. Meadows&#8217;a g\u00f6re bir anlat\u0131n\u0131n interaktif olabilmesi i\u00e7in etkile\u015fime ge\u00e7en ki\u015fiye &#8220;etkileme, se\u00e7im yapma ya da temay\u0131 de\u011fi\u015ftirme&#8221; g\u00fcc\u00fc vermesi gerekir [<a href=\"#references\">1<\/a>].<\/p>\n<p>Pek \u00e7ok farkl\u0131 akademisyen interaktif anlat\u0131larla ilgili kendi literat\u00fcrlerini \u00f6nermi\u015flerdir [<a href=\"#references\">2-5<\/a>], ancak genel olarak kabul g\u00f6ren kavramlardan biri <em>arac\u0131l\u0131kt\u0131r<\/em>. Bu kavram Murray taraf\u0131ndan \u015fu \u015fekilde tan\u0131mlanm\u0131\u015ft\u0131r; <em>&#8220;anlaml\u0131 eylemler ger\u00e7ekle\u015ftirerek, verdi\u011fimiz kararlar\u0131n ve yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z se\u00e7imlerin sonu\u00e7 verdi\u011fini g\u00f6rmekten ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z haz verici iktidar hissi&#8221;<\/em> [<a href=\"#references\">6<\/a>]. Murray yak\u0131n tarihte bu kavrama bir g\u00fcncelleme yapt\u0131 ve kavram\u0131 interaktif anlat\u0131lara daha yakla\u015ft\u0131rd\u0131, buna g\u00f6re video oyunlar\u0131n\u0131 <em>&#8220;prosed\u00fcrel ve kat\u0131l\u0131mc\u0131 bir ortama&#8221;<\/em> d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesine de <em>dramatik arac\u0131l\u0131k<\/em> diyoruz [<a href=\"#references\">7<\/a>].<\/p>\n<p>Bir interaktif anlat\u0131ya uyarlad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, arac\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u015funu \u00f6nerdi\u011finiz g\u00f6rebiliriz; e\u011fer bir okuyucu \/ etkile\u015fime giren ki\u015fi, anlat\u0131n\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 ile ilgili kararlar alabiliyor ve ald\u0131\u011f\u0131 kararlar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 bariz bir \u015fekilde g\u00f6rebiliyorsa bundan haz duyacakt\u0131r. Buradan da \u015funu \u00e7\u0131karabiliriz; e\u011fer bir \u00f6nceki \u00e7\u0131kar\u0131m do\u011fru ise okuyucunun anlat\u0131 i\u00e7inde verdi\u011fi kararlardan haberdar olmas\u0131 ve verdi\u011fi kararlar ile anlat\u0131n\u0131n izledi\u011fi yol aras\u0131nda mant\u0131ksal ba\u011flant\u0131lar kurabilmesi gereklidir. Buna g\u00f6re de \u015funu s\u00f6yleyebiliriz; anlat\u0131y\u0131 y\u00f6nlendiren se\u00e7imler <em>bilin\u00e7li<\/em> ve <em>g\u00f6r\u00fcnen<\/em> bir \u015fekilde yap\u0131lmal\u0131d\u0131r ve ili\u015fkili sonu\u00e7 \u00e7ok ge\u00e7 olmadan olu\u015fmal\u0131d\u0131r. Arac\u0131l\u0131k ve memnuniyet \/ haz aras\u0131nda kurulan ba\u011f\u0131 psikolojik literat\u00fcrden de destekleyebiliriz. Buna \u00f6rnek olarak daha \u00f6nceki <a href=\"http:\/\/sercansengun.com\/vot\/oyunlarda-etkilesim-ve-psikoloji\/\">Oyunlarda Etkile\u015fim ve Psikoloji<\/a> yaz\u0131mdan Ak\u0131\u015f Durumu ve KGT verilebilir.<\/p>\n<p><a name=\"references\"><\/a><strong>REFERANSLAR<\/strong><\/p>\n<p>1. Meadows, M.S.: Pause and Effect: The Art of Interactive Narrative, p. 62. New Riders, Berkeley CA (2002)<\/p>\n<p>2. Laurel, B.: Computers as Theatre. MIT Press, Cambridge MA (2001)<\/p>\n<p>3. Aarseth, E.: Cybertext: Perspectives on Ergodic Literature. The John Hopkins University Press, Baltimore MD (1997)<\/p>\n<p>4. Manovich, L.: The Language of New Media. The MIT Press, Cambridge MA (2001)<\/p>\n<p>5. Ryan, M.L.: Narrative Across Media: The Languages of Storytelling. The University of Nebraska Press, Lincoln NE (2004)<\/p>\n<p>6. Murray, J.H.: Hamlet on the Holodeck: The Future of Narrative in Cyberspace, p. 126. Simon and Schuster, New York (1997)<\/p>\n<p>7. Murray, J.H.: Inventing the Medium: Principles of Interaction Design as a Cultural Practice, p. 417. The MIT Press, Cambridge MA (2011)<\/p>\n<div id=\"attachment_62\" style=\"width: 316px\" class=\"wp-caption alignnone\"><a href=\"http:\/\/sercansengun.com\/vot\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/agency.jpg\"><img aria-describedby=\"caption-attachment-62\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"http:\/\/sercansengun.com\/vot\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/agency.jpg\" alt=\"Arac\u0131l\u0131k (Agency)\" width=\"306\" height=\"410\" class=\"size-full wp-image-62\" srcset=\"http:\/\/sercansengun.com\/vot\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/agency.jpg 306w, http:\/\/sercansengun.com\/vot\/wp-content\/uploads\/2013\/12\/agency-223x300.jpg 223w\" sizes=\"(max-width: 306px) 100vw, 306px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-62\" class=\"wp-caption-text\">Arac\u0131l\u0131k (Agency)<\/p><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu k\u0131sa yaz\u0131 sonraki yaz\u0131lar\u0131mda at\u0131f yapaca\u011f\u0131m &#8220;agency&#8221; kavram\u0131n\u0131 tan\u0131tmak i\u00e7in yaz\u0131ld\u0131. T\u00fcrk\u00e7e&#8217;de hen\u00fcz yayg\u0131n bir kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulunmayan bu kavram\u0131 ben &#8220;arac\u0131l\u0131k&#8221; olarak anaca\u011f\u0131m. Bu yaz\u0131n\u0131n temelinde Uluslararas\u0131 ICIDS 2013 konferans\u0131nda sundu\u011fum ve sonradan LCNS #8230&#8217;da bas\u0131lan makalem bulunmaktad\u0131r. Bu k\u0131sa yaz\u0131da arac\u0131l\u0131k kavram\u0131n\u0131 tan\u0131mlamaya \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131z. Bu kavram interaktif anlat\u0131larda yazar\u0131n &#8211; ya da elektronik [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":62,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[54,30],"tags":[72,73],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/sercansengun.com\/vot\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61"}],"collection":[{"href":"http:\/\/sercansengun.com\/vot\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/sercansengun.com\/vot\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/sercansengun.com\/vot\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/sercansengun.com\/vot\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=61"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/sercansengun.com\/vot\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":67,"href":"http:\/\/sercansengun.com\/vot\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/61\/revisions\/67"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/sercansengun.com\/vot\/wp-json\/wp\/v2\/media\/62"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/sercansengun.com\/vot\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=61"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/sercansengun.com\/vot\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=61"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/sercansengun.com\/vot\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=61"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}